Verslag van het formatieproces van de coalitievorming van de gemeente Súdwest Fryslân.

December 2010.

Op 20 december is er in een openbaar debat gesproken over de informatie op basis van het verslag van de informateur. In de vergadering is gesproken over de twee hoofdlijnen van de benadering van de informatie. Enerzijds de positionering van de gemeente zowel intern als extern en anderzijds de bestuurlijke organisatie en de verhouding tussen de rolopvatting van de bestuursorganen.
In het verdere formatieproces zijn deze hoofdaspecten steeds weer aan de orde geweest als logisch gevolg van de uitkomst van de vergadering van 20 december.

Nadat op 20 december de fracties ingestemd hebben met het informatieverslag en het advies van de informateur is tevens besloten de informateur te benoemen tot formateur.

Onder zijn leiding is op 22 december door de CDA en PvdA afgevaardigden gesproken met de FNP, de CU en de VVD delegaties.
Daarvoor hebben beide partijen eerst samen gesproken over de vraag, gesteld in de informatieperiode, over de omvang van de gewenste coalitie en dus ook de omvang van de oppositie.
Zowel CDA als PvdA hebben unaniem besloten dat het niet gewenst is om tot een zo groot mogelijke coalitie te komen maar deze te beperken tot 22 á 25 zetels.

De gesprekken met de FNP, VVD en CU zijn afzonderlijk gevoerd volgens eenzelfde agenda.
Tijdens de gesprekken is de volgende agenda voorgelegd aan de gespreksdeelnemers:

1. terugblik op de vergadering van 20 december;
2. omvang van de coalitie;
3. agenda van een coalitieakkoord, met name wat de inbreng van de betreffende fractie zou zijn;
4. welke wethouder heeft men en op welk terrein;
5. het financiële beleid en hoe om te gaan met eventuele bezuinigingen;
6. welke verwachtingspatronen heeft men ten aanzien van de coalitie;
7. overige zaken.

Na afronding van deze drie gesprekken hebben CDA en PvdA zich beraden over de vraag met welke partij of partijen verder gesproken gaat worden om te komen tot een krachtige coalitie die zoveel mogelijk recht doet aan het debat van 20 december. De conclusie is uiteindelijk getrokken dat men verder wilde spreken met de VVD.

De afwegingen die daarbij gemaakt zijn, zijn een politieke keuze die 3 januari a.s. tijdens het formele raadsdebat aan de orde kunnen komen. Alle gesprekken binnen het formatieproces zijn vertrouwelijk en ook niet gedocumenteerd. De uitkomst is dat uiteraard wel en vindt zijn weerslag in het coalitieakkoord. Hetzelfde geldt uiteraard voor dit verslag dat eveneens 3 januari a.s. beschikbaar zal zijn.

De 22^ste is er een tweede overleg gevoerd waarbij ook de VVD aanwezig was.
Het doel was om de agenda voor de 23^ste te bepalen.
Op 23 december is de gehele dag gesproken over het concept akkoord. Naast de drie delegaties was er ook ambtelijke ondersteuning om vragen te kunnen beantwoorden en achterliggende beleidsstukken paraat te hebben.

Uitgangspunt bij deze bespreking is steeds geweest om tot een hoofdlijnen akkoord te komen. Aan het eind van de dag lag er een concept tekst.
Dit concept is besproken in de drie fracties.

Op 27 december is de inbreng uit de terugkoppeling besproken en zijn wijzigingen aangebracht en uitonderhandeld. De vastgestelde tekst is voorgelegd aan de afzonderlijke fracties zodat de 29^ste december dit document is afgerond.

Eveneens is er de 27^ste december gesproken over de verdeling van de taken over de vijf wethouders, twee CDA, twee PvdA en één VVD en de burgemeester.

Op 29 december is daar verder over gesproken, deels ook in het bijzijn van burgemeester Apotheker. Op hoofdlijnen is men ook op dat terrein tot overeenstemming gekomen. In de uiteindelijke uitwerking kunnen daar nog wijzigingen ontstaan om reden dat er kan blijken dat de verdeling van de programma’s niet geheel logisch en samenhangend is.

Wijzigingen van de taakverdeling zijn een verantwoordelijkheid van het college van BenW waarbij de raad wel geïnformeerd dient te worden.

Op 30 december is er een finale bijeenkomst geweest waarbij zowel de delegaties als de beoogde wethouders aanwezig waren.De partijen hebben in die bijeenkomst vastgesteld dat men het van harte eens is met zowel het akkoord als de verdeling van taken. De documenten zijn ondertekend en de taak van de formateur afgerond.

Om 11.30 uur op 30 december 2010 is de eerste coalitie van de gemeente Súdwest Fryslân daarmee vormgegeven zodat ze op 3 januari 2011 daadwerkelijk geformaliseerd kan worden.

Het coalitieakkoord wat voorligt sluit volgens mij aan bij de hoofdthema’s die ook in het informatieproces aan de orde zijn gekomen. Wat u mogelijk op kan vallen is dat het geen sterk politiek gekleurd akkoord is. De verklaring daarvoor ligt in de voorgeschiedenis van de gemeente, veel hoofdbeleidsuitgangspunten zijn in de aanloop naar de fusie reeds opgesteld en ook in de afzonderlijke raden besloten. Een tweede verklaring en zeker zo relevant ligt aan de drie partijen welke de coalitie vormen.

Met grote eensgezindheid is telkens het kernpunt van de discussies geweest; hoe te zorgen dat de gemeente Súdwest Fryslân zo snel mogelijk en zo goed mogelijk staat. Dit alles in het gezamenlijke besef dat er erg veel voornemens zijn die nog uitgewerkt moeten worden.

Als formateur wens ik u toe dat de grote uitdagingen waar u voor staat mag vorm krijgen in een college dat collegiaal opereert. Dat u als raad en college elkaar de ruimte durft te geven in een open dialoog. Dat u als raad, als vertegenwoordiger van het volk, uw mandaat in goede verhoudingen tussen coalitie en oppositie weet vorm te geven. Er is geen partij die de gehele bevolking vertegenwoordigd, de tien partijen samen hebben wel dat mandaat.

Vanuit dat besef opererend blijft er vertouwen van de bevolking in hun lokale bestuurders die de gemeente Súdwest Fryslân tot een gemeente van Formaat gaan vormgeven.

Dankend voor uw vertrouwen in mij.

 A Aalberts